Вы вошли как Турист
Группа "Гости"Приветствую Вас Турист!
Суббота, 21.10.2017, 14:00
Главная | Мой профиль | Регистрация | Выход | Вход | RSS

Праздники сегодня

Праздники сегодня

Наш опрос

Оцените мой сайт
Всего ответов: 231

Форма входа

Поиск

ФОТО

Национальный банк

Статистика


Онлайн всего: 1
Гостей: 1
Пользователей: 0

Библиотека

Главная » Статьи » История Несвижа

Куда смотрит Радзивилловский орел на фасаде несвижского замка (окончание)

0_3477_76ea8127_XL     

Першасны герб князеў Радзiвiлаў "Трубы" з прывiлею на княжацкi тытул 1547 г.

В ответ на размещенную ранее на страницах нашего сайта скандальную историю о гербе Радзивиллов, мы получили отклик князя Миколая Радзивилла, давшего объяснение, почему орел с их родового герба "Тraby", размещенный на фасаде несвижского замка, смотрит в сторону герба "Korybut" князей Вишневецких, находящийся по правую сторону. По словам князя Миколая, это никак не ошибка реставратаров, ни тем более, ошибка строителей 18 века, когда был создан этот декоративный элемент фасада. Дело в том, что в исключительных случаях, орел герба Радзивиллов поворачивается головой направо (от смотрящего) если рядом, то есть по правую сторону, находится герб жены.

Правильным же, классическим изображением герба князей Радзивиллов "Traby"является то, где орел повернут головой на левую сторону. В избежании ошибок и разночтений ниже приводим полный текст с описанием родового герба князей Радзивиллов, присланный князем Миколаем и пожелавшим, чтобы он был размещен на страницах сайта www.radziwill.by по-белорусски. Исполняя желание князя, приводим этот текст также и в польском оригинале.

"Гісторыя гербу дому Радзівілаў сягае да Гарадзельскай уніі 1413 года,калі продкі рода Радзівілаў, Осцік і яго сын Радзівіл Осцікавіч атрымалі герб "Трубы" з рук біскупа Мікалая Трабы." З таго часу герб "Трубы" быў прэзентаваны ў дужай колькасці розных выглядаў.

Несумненна, пераломным момантам было наданне Радзівілам тытула Князеў Св.Рымскай Імперыі ў 1547 годзе. У дакументах надання таго тытулу есць афіцыйнае апісанне выгляду герба. З'яўляецца чорны цэсарскі арол, які трымае на грудзях чатырохчасткавую гербавую тарчу Мікалая Радзівіла, празванага Чорным. Апрача трубаў, бачныя там яшчэ тры іншыя гербы: маці і двух бабак Мікалая. Гэты герб посля яго, прынялі ўсе яго нашчадкі, альбо фактычна па выміранні лініі біржанскай ў другой палове 17 ст., усе Радзівілы, у тым ліку існуючыя і дагэтуль лініі, а таксама лінія нясвіжская, што скончылася на Дамініку Радзівіле, якi загінуў падчас напалеонаўскіх войнаў. Рэзідэнцыяй гэтай лініі быў замак у Нясвіжы, і гэта яны, у прыватнасці Мікалай Кшыштаф Радзівіл Сіротка і Міхал Казімір Рыбанька мелі найвялікшы ўплыў на выгляд замка і іншых пабудоў у Нясвіжы ды іншых месцах, галоўных маентках гэтай лініі роду. Герб той ужываецца на вялікай колькасці дакументаў і прадметаў аж да сеняшніх часоў. У практыцы ж Радзівілы часцей выкарыстоўвалі спрошчаны варыянт гербу, толькі з трубамі на грудзях арла.

На гербавай тарчы з дакумента надання тытула, трубы павернутыя на правы бок (ад гледача), і галава арла -- на левы (ад гледача). У іншых выпадках, гербы, бачныя на дакументах, будынках, розных публікацыях, прадметах і г.д. мелі іншую версію. Здараецца, што галава арла накіраваная ўперад (звычайна на старых дакументах і публікацыях), а часцей--на правы бок (ад гледача).

Агульнапрынята, што паварот элементаў герба ў іншы накірунак (і ў тым ліку галава арла, альбо накірунак трубаў вынікае з двух наступных крыніц: па-першае з незразумеласцяў у геральдычных апісаннях, якія апісваюць накірункі ад самаго арла, а не ад асобы, гледзячай на герб. Дужа асобаў не ведаюць, што менавіта так геральдысты апісваюць гербы. Па-другое, перамена накірункаў гербу ідзе з пячатак, якія часам былі выкананы як пазітывы, а не як негатывы гербу, альбо з факту капіяваннія пячаткі, што былі зробленыя па правілах, з негатыва герба. У такім выпадку негатыў ставаўся ўзорам для чарговага пазітыву.

Падсумоўваючы, можна сказаць, што хаця існуе бясспрэчны ўзор гербу (з дакументу надання тытула), аднак ў практыцы, праз вякі не надавалася вялікай вагі таму, каб герб быў адлюстраваны ў дакладнасці з узорам. Не датычыцца гэта толькі галавы арла ці трубаў на гербе, а таксама колераў (што былі дакладна акрэсленыя на ўзоры) і самой стылістыкі гербу, якая адлюстроўвала агульную стылістыку дадзенай эпохі.

 

 Herb_Radziwiw

Герб князеў Радзівілаў з цэсарскага дыплома 1547 года, захаванага ў Архіве старажытных актаў у Варшаве выглядае наступна: На залатой тарчы чорны арол, глядзіць ўлева (управа па геральдыцы, ад погляду арла). На грудзях арла тарча чатырохчастковая (чатырохпольная) а на ей ў першым полі афарбаваным блакітна 3 трубы, злучаныя ў форме ветрака, павернутыя ўправа (герб "Трубы"), у другiм чырвоным полi залатая падкова з трыма крыжамi (герб Даброва), у полi трэцiм чырвоным пара рыб срэбных у слуп (герб Вадвiч),  у полi чацвертым блакiтным залаты паўмесяц рагамi дагары i над iм шасцiканцовая зорка залатая (герб Лялiва). Над тарчай тры шоламы.  Левы, (геральдычна правы) з залатым iльвом, што скача ўправа (геральдычна ўлева), шолам сярэднi мае ў сабе чорнага арла, з залатой галавой, гледзячага наперад, шолам трэцi правы (геральдычна левы) мае ў сабе залатога грыфа, павернутага ўлева (геральдычна ўправа). Пад тарчай дэвiз на стужцы "Бог нам радзi". Герб змешчаны на гарнастаевым плашчы, звенчаным княжацкай мiтрай.

У практыцы, аднак, часта на грудзях арла знаходзiцца толькi сам герб "трубы", тым не менш, ен заўседы павiнен быць на грудзях чорнага арла. Арол можа быць павернуты галавой направа (геральдычна ўлева) толькi ў выпадку, калi побач знаходзiцца герб жонкi Радзiвiла.

P.S. На фасадзе замку у Нясвiжы знаходзяцца гербы Мiхала V Казiмiра Радзiвiла i яго жонкi Францiшкi Уршулi з Вiшнявецких.                    

   

                    

 

Арыгiнал па-польску.

Historia herbu rodziny Radziwillow siega Unii w Horodle w roku 1413, kiedy
to Ostik, protoplasta rodu i jego syn Radziwill Oscikowicz otrzymali herb
Traby z rak biskupa Mikolaja Traby. Od tej pory herb Traby Odmienne
prezentowany byl na bardzo rozne sposoby.

Niewatpliwie przelomowym momentem byl przyznanie Radziwillom tytulu Ksiazat

Swietego Cesarstwa Rzymskiego w roku 1547. W dokumentach nadania tytulu
zamieszczono oficjalnie ustalony wyglad herbu. Pojawil sie czarny orzel
cesarski, ktory na piersiach nosi czteropolowa tarcze herbowa Mikolaja
Radziwilla zwanego Czarnym. Oprocz trab widnieja tam trzy inne herby: matki
i dwoch babek Mikolaja. Herb ten przejeli po nim wszyscy jego potomkowie,
czyli w praktyce po wymarciu linii birzanskiej w drugiej polowie XVIIw
wszyscy Radziwillowie, w tym istniejace do dzis linie a takze tzw. stara
linia nieswieska konczaca sie na Dominiku Radziwille, ktory polegl w czasie
wojen napoleonskich. Zamek w Nieswiezu byl siedziba tej linii i to oni, w
szczegolnosci Mikolaj Krzysztof Sierotka i Michal Kazimierz Rybenko mieli
najwiekszy wplyw na wyglad zamku i innych budowli w Nieswiezu i innych
miastach, glownych majatkach tej linii rodu. Herb ten pojawia sie na wielu
dokumentach i przedmiotach az do czasow wspolczesnych. W praktyce
Radziwillowie uzywali czesciej herbu uproszczonego jedynie z trabami na
piersi orla.

Na tarczy herbowej z dokumentu nadania tytulu traby sa zwrocone w strone
prawa (dla osoby patrzacej na herb) a glowa orla zwrocona jest w strone lewa
(dla osoby patrzacej na herb). W przypadku wielu innych herbow widocznych na
dokumentach, budowlach, rozmaitych publikacjach, przedmiotach itd. czesto
pojawiaja sie inne wersje herbu. Zdarza sie, ze glowa orla zwrocona jest na
wprost (zwykle na starszych dokumentach i publikacjach) a czesciej w strone
prawa (dla osoby patrzacej na herb). Zdarza sie takze, ze traby ulozone sa
odwrotnie, tzn., ze zakrecone sa w strone lewa (dla osoby patrzacej na
herb).

Powszechnie uwaza sie, ze odwrocenie elementow herbu (w tym przypadku glowa
orla oraz skrecenie trab) bierze sie z dwoch zrodel. Po pierwsze, z
niezrozumienia opisow heraldycznych, ktore opisuja strony wg stron samego
orla a nie osoby patrzacej na herb. Wiele osob nie jest swiadomych, ze
heraldycy w ten sposob opisuja herby. Po drugie, odwrocenie herbu bierze sie
z pieczeci, ktore czasami byly wykonywane jako pozytywy, a nie negatywy
herbu lub z faktu kopiowania herbu z pieczeci, ktore byly wykonane
prawidlowo jako negatywy wlasciwego herbu. W ten sposob negatyw stawal sie
 wzorem dla kolejnego pozytywu.

Podsumowujac, mozna powiedziec, ze jakkolwiek istnieje bezsporny wzorzec
herbu (herb z dokumentu nadania tytulu) w praktyce przez wieki nie
przywiazywano az tak wielkiej wagi tego, by prezentowany herb byl
przedstawiany scisle wedlug wzorca. Nie dotyczy to jedynie strony w ktora
zwrocona jest glowa orla czy traby na herbie, ale takze kolory (ktore byly
takze okreslone we wzorcu) i sama stylistyka herbu, ktora odzwierciedlala
 ogolna stylistyke danej epoki.

Herb ks. Radziwiłłów wg dyplomu cesarskiego z 1547 zachowanego w Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie wygląda następująco: Na tarczy złotej orzeł czarny patrzący w lewo (w prawo wg heraldyki).Na piersi orla tarcza czwórdzielna(czteropolowa) a na niej w polu pierwszym o barwie błękitnej 3 trąby złączone w formie wiatraka zwrocone w prawo (herb Trąby odmienne),w polu drugim czerwonym podkowa złota z trzema krzyżami (herb Dąbrowa) w polu trzecim czerwonym para ryb srebrnych w słup (herb Wadwicz)w polu czwartym błękitnym złoty półksiężyc rogami do góry a nad nim sześciopromienna gwiazda złota (herb Leliwa). Nad tarczą trzy hełmy. Lewy(heraldycznie prawy)ze złotym lwem wyskakującym w prawo (heraldycznie w lewo),hełm środkowy posiada czarnego orła, ze złotą głową patrzącego na wprost,hełm trzeci prawy (heraldycznie lewy posiada złotego gryfa zwróconego w lewo (heraldycznie prawo).Pod tarczą dewiza na wstędze:"Bóg nam radzi". Herb umieszczony jest na gronostajowym płaszczu zwieńczonym mitrą książęcą.



Источник: http://www.radziwill.by/index.php?option=com_content&view=article&id=145:2012-02-01-13-14-19&catid=8:1-&Itemid=7
Категория: История Несвижа | Добавил: nesvizh1223 (02.02.2012)
Просмотров: 686 | Комментарии: 4 | Рейтинг: 5.0/1 |
Всего комментариев: 0
Имя *:
Email *:
Код *: